ابن أبي الحديد ( مترجم وحاشيه : محمود مهدوى دامغانى )

32

جلوه تاريخ درشرح نهج البلاغه ( فارسى )

ابو الهيثم بن التيهان و برخى از اخبارش على عليه السلام سپس فرموده است « ابن التيهان كجاست » . او ابو الهيثم بن التيهان است كه در كلمه دوم حرف « ى » مشدد و مكسور است ، نام اصلى او و پدرش هر دو مالك بوده است و نسبت پدرش چنين است : مالك بن عبيد بن عمرو بن عبد الاعلم بن عامر الانصارى . ابو الهيثم يكى از نقيبان دوازده گانه انصار در شب بيعت عقبه است و گفته شده است كه او از انصار نبوده بلكه از قبيله بلى بن ابى الحارث بن قضاعة و هم پيمان بنى عبد الاشهل بوده است . به هر حال او يكى از نقيبان بيعت شب عقبه است و در جنگ بدر هم شركت كرده است . ابو عمر بن عبد البر در كتاب الاستيعاب خود مى گويد : درباره تاريخ مرگ او اختلاف است خليفة ، از اصمعى نقل مىكند كه مى گفته است از خويشاوندانش پرسيدم ، گفتند به روزگار زندگى رسول خدا ( ص ) در گذشته است . ابو عمر مى گويد اين سخنى است كه از گوينده آن كسى پيروى نكرده و پذيرفته نشده است . و گفته شده است او به سال بيستم يا بيست و يكم در گذشته است و آنچه كه از همه بيشتر گفته شده است اين است كه جنگ صفين را درك كرده و همراه على عليه السلام بوده است و هم گفته شده است كه در جنگ صفين كشته شده است . ابو عمر سپس مى گويد : خلف بن قاسم ، از حسن بن رشيق ، از دولايى ، از ابو بكر وجيهى ، از قول پدرش ، از صالح بن وجيه نقل مىكند كه مى گفته است : از جمله كسانى كه در صفين كشته شده‌اند عمار و ابو الهيثم و عبد الله بن بديل و گروهى از شركت كنندگان در جنگ بدر هستند كه خدايشان رحمت كناد آن گاه ابو عمر روايت ديگرى نقل مىكند و مى گويد : ابو محمد عبد الله بن محمد بن عبد المومن ، از عثمان بن احمد بن سماك ، از حنبل بن اسحاق بن على ، از ابو نعيم نقل مىكند كه مى گفته است : نام ابو الهيثم مالك و نام پدرش عمرو بن حارث است و ابو الهيثم در جنگ صفين همراه على عليه السلام كشته شده است . ابن عبد البر مى گويد : اين سخن ابو نعيم و كسان ديگرى جز اوست .